ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
 Η Δημοτική Αστυνομία αποτελεί ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό θεσμό για την εύρυθμη λειτουργία μιας πόλης. Συνιστά το όργανο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης που συμβάλλει στην άσκηση και εφαρμογή της πολιτικής των τοπικών αρχών, καθώς και στην καθημερινή εξυπηρέτηση των πολιτών, κατοίκων και επισκεπτών του δήμου. Γι’ αυτό υφίσταται και λειτουργεί ως επιτυχημένος θεσμός σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο ανωτέρω πλαίσιο, το Υπουργείο Εσωτερικών μερίμνησε για τη στελέχωση των Δημοτικών Αστυνομιών της χώρας με νέο προσωπικό, μέσω διαδικασίας που διενεργήθηκε από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού.
Με τις διατάξεις του ν. 5003/2022 επιχειρήθηκε ο ορθολογικός επανασχεδιασμός της Δημοτικής Αστυνομίας, με βάση την πολυετή εφαρμογή των διατάξεων του προϋφιστάμενου νομικού πλαισίου, ιδίως σε ό,τι αφορά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
Ειδικότερα, οριοθετήθηκαν τρεις κατηγορίες αρμοδιοτήτων, η άσκηση των οποίων συναρτήθηκε με τον μόνιμο πληθυσμό κάθε δήμου και τη στελέχωση της Δημοτικής Αστυνομίας, ως ακολούθως:
Πρώτη κατηγορία αρμοδιοτήτων, σχετικά με τον έλεγχο τήρησης των διατάξεων που αφορούν:
Στις κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδουν οι δήμοι της χώρας.
Σε συγκεκριμένες διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Στη λειτουργία των παιδότοπων.
Στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε καταστήματα ή επιχειρήσεις αρμοδιότητας του οικείου δήμου.
Στην εφαρμογή σχεδίων για την πολιτική προστασία.
Στη διενέργεια αυτοψίας για την έκδοση διοικητικών πράξεων και τη σύνταξη πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής.
Στην εναλλακτική διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Στην προστασία της δημοτικής περιουσίας από πράξεις φθοράς.
Στη διατάραξη της λειτουργίας των υπηρεσιών του δήμου.
Στην ύπαρξη οικοδομικών αδειών για τις εργασίες που προβλέπονται και στην ασφάλεια από επικίνδυνες οικοδομές.
Στην πώληση και κατανάλωση προϊόντων καπνού.
Στην επίδοση πάσης φύσεως εγγράφων του οικείου δήμου ή άλλων δημοτικών αρχών εντός των διοικητικών ορίων του οικείου δήμου.
Στη βεβαίωση κατ’ οίκον του γνησίου της υπογραφής για φυσικά πρόσωπα με κινητικά προβλήματα, υπερήλικες ή ασθενείς.
Στα ζώα συντροφιάς.
Δεύτερη κατηγορία αρμοδιοτήτων, σχετικά με τον έλεγχο τήρησης των διατάξεων που αφορούν:
Στην υπαίθρια διαφήμιση.
Στο υπαίθριο εμπόριο και στις λαϊκές αγορές.
Τρίτη κατηγορία αρμοδιοτήτων, σχετικά με τον έλεγχο τήρησης των διατάξεων που αφορούν:
Στην αδειοδότηση ή γνωστοποίηση λειτουργίας καταστημάτων αρμοδιότητας δήμων.
Στην ηχορύπανση, την κοινή ησυχία και τη λειτουργία μουσικής στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Στο ωράριο λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και λοιπών εμπορικών καταστημάτων.
Στη λειτουργία εμποροπανηγύρεων, εποχικών υπαίθριων αγορών και λοιπών ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, προβλέφθηκε ευρεία συμμετοχή της αυτοδιοίκησης αναφορικά με την επιλογή άσκησης αρμοδιοτήτων, με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, το οποίο συνιστά το κυρίαρχο βουλευόμενο όργανο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, με γνώμονα τη στελέχωση και τις τοπικές ανάγκες και προτεραιότητες κάθε δήμου.
Με γνώμονα την ασφάλεια των στελεχών της Δημοτικής Αστυνομίας, για πρώτη φορά θεσμοθετήθηκε η προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού, οι προδιαγραφές του οποίου καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών και του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη.
Επιπλέον, καθορίστηκαν:
Το ειδικό διακριτικό σήμα.
Η στολή.
Τα διακριτικά όλων των βαθμών της ιεραρχίας.
Ο τύπος της ειδικής ταυτότητας του ειδικού ένστολου προσωπικού της Δημοτικής Αστυνομίας.